دانستنی‌های زندگی

اختلال دو قطبی در یك زندگی

07 آبان 1397
نویسنده 

اختلال دو قطبي لحظه‌ای به اوج حال خوش می‌كشاند و ثانیه‌ای دیگر به قعر حال بد! يك اختلال شايع رو به گسترش است كه ميتواند باعث خيانت بين زوج ها شود.

برخی معتقدند كه اين اختلال پیش‌ترها هم به همین نسبت زندگی را مختل می كرده اما با واژه‌هایی مانند دمدمی مزاج، از كنارش می‌گذشتند. آن زمان بیشترین نمودش پرخاشگری بود ولی به دلیل تغییر شرایط زندگی حالا به شكل‌های دیگری هم خود را نشان می‌دهد. متن پیش‌رو درباره زندگی با اختلال جدی و رو به گسترش است است.

 

عامل متلاشی شدن خانواده

اعتیاد، ریسك‌های بزرگ مالی و روابط جنسی متعدد بیشترین نمودهای خطرناك این اختلال در زندگی امروزی است. البته هركسی كه دارای اختلال دو قطبی باشد لزوما مرتكب خیانت یا درگیر اعتیاد نمی‌شود اما آنهایی كه گرفتار این موارد شده اند احتمال زیادی دارد كه دو قطبی باشند. در واقع مواردی همچون خیانت یا اعتیاد كه این روزها به یكی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های اجتماعی تبدیل شده و برخوردهای قضایی و پلیسی نتوانسته به رفعش كمك قابل توجهی كند، می‌تواند معلول اختلال دو قطبی باشد. همانطور كه دكتر نادر اباذری، می گوید: «خیانت و اعتیاد یك علامت است. مثل تب كه می‌تواند علامت عفونتی ساده در بدن یا بیماری كبد و هپاتیت و مواردی كشنده باشد. تجربه شخصی‌ام در نتیجه مشاوره با افراد مختلفی كه مراجعه می‌كنند این است كه درصد قابل توجهی از خیانت‌ها و اعتیاد‌ها كه خانواده را متلاشی می‌كند نتیجه همین اختلال است. بیمارانی دارم كه با افراد متعددی ارتباط نامتعارف داشته‌اند و در بررسی‌ها مشخص شده كه دچار اختلال دوقطبی هستند و با یك قرص ساده و بسیار ارزان تحت كنترل قرار گرفته و پس از شروع درمان حتی یك مورد ارتباط جنسی نامتعارف نداشته‌اند.» به همین دلیل معتقد است كه بسیاری از آسیب‌های اجتماعی و مشكلاتی كه خانواده ها را متلاش می‌كند با مراجعه به متخصصین حوزه بهداشت روان قابل پیشگیری است.

 

از حال خوب تا حال بد

بالا و پایین شدن خلق را به عنوان بارزترین نشانه اختلال دو قطبی می‌شناسیم و درست هم هست اما نه هر بالا و پایینی! همانطور كه دكتر اباذری تاكید دارد بالا و پایین شدن خلق، چیز عجیبی نیست اما در صورتی كه سیكل طبیعی خود را داشته باشد: «اصلا اگر خلق بالا و پایین نشود و فرد خنثی باشد نشانه بیماری‌های دیگری مانند اسكیزوفرن است. پس حال بد، خوب،  پرخاشگری، اضطراب و ترس و این موارد طبیعی است. حتی اینكه یك روز بدون دلیل خاصی اوقات شما تلخ باشد عجیب نیست اما خلق افراد دو قطبی كه وارد مرحله درمان نشده‌اند یا صفر است یا صد و حد وسط ندارد! این بالا و پایینی در چند ثانیه می‌تواند اتفاق بیفتد. در واقع خلق چنین فردی یا خوب خوب است یا بد بد و ارتباطی هم به محیط ندارد.»

 

نشانه‌های شایع

انرژی خیلی زیاد، گاهی انرژی خیلی پایین، رفتارهای پرخطر و متعدد جنسی، شاخه به شاخه پریدن، قضاوت معیوب از شرایط، هیجانی شدن غیرعادی از نشانه‌های شایع این اختلال است. حتی ریسك‌های خیلی بزرگ لزوما نشانه شجاعت نیست و بهتر است این موضوع را با یك روان‌شناس خبره در میان بگذارید. دقت داشته باشید كه خودكشی، خودزنی، پرخاشگری، اعتیاد، خیانت، بی‌هویتی و بی‌هدفی می‌تواند جدی‌ترین عواقب بی توجهی به درمان این اختلال باشد. این توصیه دیگر اباذری است: «وقتی فرزندی یا عضوی از خانواده درباره برنامه‌هایی صحبت می‌كند كه هیچ تناسبی با شرایط ندارد او را بلندپرواز نخوانید. مثلا اگر هیچ تحصیلات پزشكی‌ای ندارد اما برای شما از برنامه اش برای درمان یك بیماری خاص صحبت می‌كند و این رفتارها ادامه دارد فكر نكنید كه او یك نابغه خواهد شد، به روانشناس مراجعه كنید چون فكر و واقعیت او هماهنگ نیستند و در اختلال دو قطبی هم واقعیت تقریبا كنار می‌رود.» 

اما برای اینكه بتوان به درستی دو قطبی بودن را تشخیص داد اباذری معیاری هم ارائه می‌كند: «پریشانی و بدكاركردی دو معیار تشخیص هستند كه از این دو، بدكاركردی قطعی‌تر شما را به نتیجه می‌رساند. مثلا فرد ضمن داشتن نشانه‌هایی كه گفته شد، معمولا به موقع سر كار نمی‌رود، از مدرسه جا می‌ماند، به دلیل ریسك‌های عجیب و غیرمنطقی ورشكسته می‌شود، هیجانی تصمیم می‌گیرد، مدام شغل تغییر می‌دهد و به قول معروف از این شاخه به آن شاخه می‌پرد.» به اعتقاد او این بدكاركردی اگر در كنار علائم دیگر مشاهده شد لازم است به متخصصین حوزه بهداشت روان مراجعه كنید تا درمان بلافاصله شروع شود.

 

ضرورت دارو درمانی

این اختلال بیشتر جنبه ژنتیكی دارد، تشخیص آن هم ساده نیست و درمانی قطعی وجود ندارد اما مانند بیماری دیابت قابل كنترل است. خط اول درمان این اختلال، دارو و البته روان درمانی برای خود فرد و خانواده مكمل است. اگرچه دكتر اباذری معتقد است افراد درگیر، معمولا شناختی از بیماری خود ندارند و برای همین به متخصص مراجعه نمی كنند: «75 درصد علت این بیماری ژنتیكی و بیشتر یك مسئله مغزی است و نوع تربیت هیچ تاثیری در آن ندارد. در هر سنی می‌تواند بروز پیدا كند اما معمولا قبل از 35 سالگی خود را نشان می‌دهد و از آن بیماری‌هایی است كه هر چه دیرتر شروع شود عوارضش كمتر است.» به گفته او شایعاتی كه درباره مضرات داروهای اعصاب و روان مطرح شده گاهی باعث مقاومت افراد جامعه برای استفاده از دارو می‌شود در صورتی كه پرهیز از دارو می‌تواند زندگی یك بیمار را سال‌ها با چالش‌های جدی مواجه كند.»

 

 راه پیشگیری از آسیب‌ها

این متخصص معتقد است راه كاهش بسیاری از آسیب‌های اجتماعی راه اندازی كلینیك‌های روان‌شناسی و همچنین فرهنگ‌سازی برای مراجعه به متخصصین حوزه بهداشت روان است تا همانطور كه هرازگاهی برای بررسی سلامت جسم خود آزمایش می‌دهند از نظر سلامت روان هم معاینات لازم انجام شود. او برای پیشگیری از معضلات اجتماعی پیشنهاد مهمی دارد: «گاهی تشخیص اختلالات روانی كار بسیار دشواری است. حالا فكر كنید فردی در سمتی قرار بگیرد كه ممكن است با تصمیماتش زندگی بسیاری از افراد جامعه را با مشكلات جدی مواجه كند. بنابراین بسیار مهم و ضروری است كه پیش‌نیاز قرار گرفتن افراد حداقل در پست‌های حساس، سلامت روان آنها هم بررسی و حداقل قبل از شروع به كار اقدامات درمانی انجام شود.»

 

یك نمونه ساده

این نقل قولی از دكتر نادر اباذری است. پس از بازگشت از یك سفر، پول قابل توجهی قرض و افراد زیادی را به شام دعوت كرد. همه فكر می‌كردند كه عجب آدم خوبی بوده كه چنین سفره ای پهن كرده است. مدتی گذشت. طلبكارها بارها دنبال پول‌شان آمدند اما با رفتار سرد و پاسخ‌های منفی رو‌به‌رو شدند. از او به عنوان كلاهبردار شكایت كردند و متهم به زندان رفت. پس از مدتی رفتارهایش باعث شد پزشك زندان او را برای بررسی سلامت روان به بیمارستان روانپزشكی منتقل كند. در بررسی‌ها دكتر متوجه دو قطبی بودنش می‌شود. او زمان دریافت پول و پهن كردن سفره در حالت شیدایی بوده اما پس از آن به دوره افسردگی رسیده و به همین دلیل پاسخ درستی هم به طلبكارها نمی‌داده است. به این ترتیب درمان شروع و از اتهام كلاهبرداری تبرئه شد اگرچه موظف به پرداخت پول طلبكاران شد.

 

بیشتر بدانیم

*این اختلال در هر جایی و هر قشری به شكلی متفاوت خود را نشان می‌دهد. مثلا ممكن است فردی بدون اینكه هیچ شرایط خاص و تناسبی داشته باشد ادعای ارتباط با شخصیت‌های بزرگ دینی یا ارتباط با امامان معصوم (ع) را برای دیگران مطرح كند.

*بسیاری از مبتلایان به اختلال دوقطبی در بهار یا تابستان دچار مانیا یا هایپو مانیا می‌شوند و در فصول پائیز و زمستان این حالات و خلق و خوی به افسردگی تبدیل می‌شود و در برخی دیگر از افراد، این چرخه معکوس است.

*از افراد مشهور مبتلا به این بیماری می‌توان ونسان ونگوگ، لودویگ ون بتهوون، ناپلئون بناپارت، ارنست همینگوی، وینستون چرچیل، بریتنی اسپیرز، امی واینهاوس و کاترین زتا جونز را نام برد.

*خانواده در برابر ادعاهای عجیب این افراد باید خنثی عمل كنند. این به معنی بی توجهی نیست اما تائید یا مخالفت هم نكنید. بگذارید صحبت كنند و فقط شنونده باشید.

*گاهی خانواده ها وقتی می‌بینند فرزندی پرخاشگر است می گویند: «به پدرش كشیده شده. پدرش هم همینطور بود و آخر هم خودكشی كرد! این یك موضوع جدی است. احتمال دارد این فرزند اختلال دوقطبی را را به ارث برده باشد.

*نسبت به رفتارهای غیرطبیعی نزدیكان بی‌تفاوت نباشید. وقتی فرزندی یا عضوی از خانواده درباره برنامه‌هایی صحبت می‌كند كه هیچ تناسبی با شرایط ندارد او را بلندپرواز نخوانید. مثلا اگر هیچ تحصیلات پزشكی‌ای ندارد اما برای شما از برنامه‌اش برای درمان یك بیماری خاص صحبت می‌كند و این رفتارها ادامه دارد باید به روان‌شناس مراجعه كنید چون فكر و واقعیت هماهنگ نیستند و در این بیماری، واقعیت تقریبا كنار می‌رود. 

* دوره‌های شیدایی از چند روز تا چند ماه به طول می‌انجامند و معمولاً شدت آنها باعث می‌شود که بیمار نیازمند درمان جدی به صورت بستری یا همراه با مراقبت زیاد باشد. با فروکش کردن علایم بسیاری از بیماران یا خانواده‌های آنان تصور می‌کنند بیماری کاملاً ریشه کن شده و درمان خود را قطع می‌کنند. اما قطع زودهنگام درمان خطر برگشت بیماری را بسیار افزایش می‌دهد و باعث می‌شود که بیماری در فاصله چند ماه عود کند.

*تغییر خلق زمان مشخصی نیست. مثلا حالتی داریم تحت عنوان تند چرخی که بیمار در چند ثانیه خلقش برعکس می‌شود، اما ممکن است این تغییر خلق هفته و حتی‌ماه ها طول بکشد، یعنی در یک خلق هفته‌ها باقی بماند. اما الگوی تغییر خلق هر مریض برای خودش معمولا ثابت است.

*اگر اهل تماشای فیلم هستید و می‌خواهید بیشتر با این اختلال آشنا شوید دو فیلم آقای جونز و دویدن با قیچی با همین موضوع ساخته شده اند.

 

اين مطلب را از دست ندهيد: اگر همسر وسواسي داريد بخوانيد

  • منبع خبر: سميرا مركدي / بيجي كلوب

آخرین آگهی‌های ثبت شده

رپرتاژ آگهی‌ها

ژورنال‌های جديد

دارای نماد دو ستاره

ساعت و تاریخ

جمعه, ۲۸ تیر ۱۳۹۸
جمعه, ۱۹ جولای ۲۰۱۹

تمام حقوق برای بی جی کلوب محفوظ است