دانستنی های زندگی

شناخت كودكتان از نقاشي‌ها

09 مرداد 1397
نویسنده 

براي تربيت بچه ها و اينكه چكار كنيم تا شاد باشند و در نوجواني و جواني دچار آسيب هاي مختلف اجتماعي نشوند راههاي مختلفي دارد كه شناخت شخحصيت و مشكلات كودك از روي نقاشي او يكي از آنهاست.

بيجي كلوب (سايت عروس و داماد) - اگرچه کودکان نقاشی می‌كشند که از اين فعاليت لذت ببرند و آن را نوعی رفتار بازی‌گونه به حساب می‌آورند اما در واقع آنچه را كه در ناخودآگاه دارند، روی کاغذ ترسیم می‌کنند و اگر علمش را داشته باشيم با بررسی نقاشی‌ها مي‌توانيم به انگیزه‌ها و سازگاری هیجانی آن‌ها دست‌ پيدا كنيم. نقاشی هر کودک بیانگر احساسات درونی اوست. البته برای تحلیل و قضاوت یک اثر باید به صورت مستمر و پی در پی نقاشی‌ها را زیر نظر داشت و به يك نمونه بسنده نكرد. اين هفته همراه مريم قربانعلي‌نژاد، روان‌شناسي كه سال‌ها در زمينه نقاشي كودك فعاليت مي‌كند همراه شديم و در كلاس نقاشي، به تجزيه و تحليل برخي از آثار كودكان پرداختيم.

 

 فرمانرواي بزرگ

کودکانی که احساس امنیت نمی‌کنند، تصویر انسان را کوچک ترسيم مي‌كنند و تصوير بزرگ نشان دهنده نقاشی كودك است که از امنیت خاطر و اعتماد به نفس برخوردار هستند. کودک آن چیزی را که برایش اهمیت بیشتری از لحاظ عاطفی و احساسی برخوردار است بزرگ‌تر از دیگر چیزها می‌کشد. مثلاً فردی که در خانواده نقش غالب را ايفا می‌کند و فرمان‌رواست از همه بزرگ تر کشیده می‌شود.

 

پدر درخشان

تصویر خورشید بیانگر امنیت، خوشحالی، گرما، قدرت و به نظر بعضی پژوهشگران نماد پدر مطلوب است. وقتی رابطه پدر و کودک خوب است، خورشید به طور کامل و در حال درخشیدن كشيده می‌شود. هنگامی که این ارتباط مطلوب نیست، خورشید در پشت کوه ناپدید است و یا به صورت قوسی در افق دیده می‌شود و اگر کودک از پدرش هراس داشته باشد، خورشید به رنگ قرمز تند یا سیاه که مضطرب کننده است، ترسيم مي‌كند. با وجود این، نحوه نمایش خورشید مانند سایر موضوع های نقاشی ممکن است به حال و حوصله لحظه ای کودک، نه به تفاهم و نبود تفاهم بین کودک و پدر بستگی داشته باشد. بنابراین قبل از هر قضاوت و تعبیری در این مورد بهتر است چندین نقاشی را مورد بررسی قرار داد تا معلوم شود آیا مرتب تکرار می شود یا خیر.

 

تنش و خشم

خطوط شلوغ، درهم و استفاده از رنگ تيره، اضطراب و آشفتگي كودك را به تصوير مي‌كشد. همچنين موقع نقاشي وقتي فضاي زيادي روي كاغذ خالي مي‌ماند يعني آن كودك اعتماد به نفس پاييني دارد. هيولا و زامبي نقاشي كودكان شده و نشان از تنش هاي خانواده دارد. البته كه فيلم و كارتن ها هم در ايجاد اين تنش و الگوبرداري‌ها تاثير دارند. كودكي كه خانه اي بزرگ و خودش را كوچك در كنج آن كشيده احساس تنهايي مي‌كند. كودك ديگري قايقي روي درياي آبي كشيده، خورشيد آسمان كوچك و بخش زيادي از كاغذ خالي است. او احساس تنهايي اش را اينطور از ناخودآگاه ذهن در معرض ديد قرار داده است. در نقاشي اي كه از رنگ‌هاي مختلف و درهم استفاده شده، خط هايي محكم كشيده شده و حتي كودك در قسمتي مداد را روي كاغذ كوبيده و خط و نقطه هايي عميق شكل گرفته است مشخص مي‌شود كه در خانواده تنش و اختلاف زياد و اين موضوع روي او تاثير گذاشته است.

 

كمرنگ و پررنگ

خطوط کمرنگ در نقاشی، بیان‌کننده حساسیت، ملایمت و ظرافت است و گاهی از کم‌رویی و نداشتن اعتماد به نفس و تردید کودک سخن مي‌گويد. برخي مواقع فشاری که کودک روی کاغذ می‌آورد، در قسمت‌های مختلف نقاشی، متفاوت است؛ یعنی در قسمتی از نقاشی، کمرنگ و در قسمت دیگر پررنگ ترسیم می‌شود. این موضوع نشان‌دهنده ناحیه‌ای است که تعارض را در کودک برمی‌انگیزد. کنش درونی، کودک را وادار می‌کند خط‌ها را پررنگ کند. اگر کودک شما خط‌ها را استوار و مستقیم ترسیم کند نشان‌دهنده اعتماد به نفس و مصمم بودن اوست و خط‌های منقطع، در نقاشی فرد تأثیرپذیر، مردد و کمال‌جو دیده می‌شود. خط‌های موازی، ‌سایه‌ها و چهارخانه‌ها در نقاشی کودکان مضطرب به چشم مي‌خورد.

 

روان گسيختگي

اگر خط‌خطی و پاک کردن‌ها زیاد باشد، آشکارکننده نامصمم بودن، نارضایتی از خود و احساس حقارت است. لکه‌ها و سیاه کردن‌ها احساس گناهکاری را نشان می‌دهد. در کودکانی که نقاشی آن‌ها، تمیز و دارای نظم است گرایش‌های وسواسی نشان داده مي‌شود. خط‌های شکسته و زاویه‌دار نشان‌دهنده چابکی، خشم، ناآرامی، مردانگی و نیروست. در حالی که خط‌های منحنی و انحنادار ملایمت، ‌مسالمت، تبعیت‌جویی، زنانگی، خوددوستداری و نرمش را نشان می‌دهند. حلقه‌هایی که به دور یک محور می‌چرخند، از شکل‌های زاویه‌دار هندسی، ابتدایی‌تر هستند. کشیدن چنین خط‌هایی، تا چهار سالگی، بهنجار است اما در صورتی که ترسیم آن‌ها ادامه پيدا كند می‌تواند نشانه‌های روان‌گسیختگی را بروز دهد. خط‌های راست، نشان‌دهنده آرامش، وقار و همچنين بی‌انعطافی است. خط‌های سرازیر هم نشان‌دهنده بدبینی، افسردگی و خستگی است اما خطوط سربالا، شادی، زندگی و انفجار احساسات شدید را نشان می‌دهد. وقتي در نقاشی کودک، نقطه‌گذاری زياد دیده شود نشان‌دهنده داشتن مادری عصبی و بهانه‌جوست. همچنین مي‌تواند نشان‌دهنده مقابله با احساس گناه‌کاری ناشی از ادرار بی‌اختیار باشد.

 

محل نقاشي

هرچه نقاشی کودک به سمت چپ گرایش داشته باشد، کودک تمایل دارد که هیجان‌ها و احساس‌های خود را به صورت مستقیم بیان کند و رفتاری کودکانه نشان دهد. اگر زیاد به سمت چپ کاغذ متمایل شود و دست چپ نباشد نشانگر غم و اندوه و گوشه گیر بودن و بی اعتمادی نسبت به خود است. این افراد سریعاً تصمیم می‌گیرند و در جست و جوی عواطف و احساسات سرکوب شده خود هستند.

*کشیدن نقاشی در سمت راست صفحه، نشان‌دهنده مهار عقلی و تحول‌یافتگی کودک است. در کودکان راست دست، ناحیه چپ نشان‌دهنده دلبستگی به مادر است و ناحیه راست، دلبستگی به پدر را نشان می‌دهد و در کودکان چپ دست، عکس این قضیه است. آن‌هایی که تصاویر را در گوشه راست صفحه می کشند معمولا افرادی حساس هستند که به دنبال ارضا و ارتقای مسائل عقلی و ذهنی خود در تکاپو هستند.

*ترسیم از چپ به راست نشان دهنده یک حرکت طبیعی پیش‌رونده است. درحالی که ترسیم از راست به چپ به منزله یک حرکت واپس رونده تلقی می‌شود.

*نقاشي در پایین صفحه کاغذ، بیان‌کننده جهان تاریک مربوط به ناخودآگاه است و زندگی روزمره را نشان می‌دهد. چون این قسمت از صفحه کاغذ، معرف زمین است، عنصر حیات‌بخش را تشکیل می‌دهد. اگر کودک خط زمین را در نقاشی‌اش ترسیم کند گاهی نشان‌دهنده نیاز حسی به تغذیه و ایمنی جسمانی است.

*قسمت بالای صفحه، معرف ارزش‌های برتر، جهان رؤیاها، خیال‌پردازی‌ها و آرزوهای کودک است. معمولا حدود 40درصد کودکان، در پنج سالگی موضوع نقاشی (مثلا آدمک) را در مرکز ترسیم می‌کنند، 70 درصد در هفت سالگی و به همین صورت افزایش می‌یابد. اگر پس از هفت سالگی، آدمک ترسیم شده، خارج از مرکز صفحه باشد، می‌توان به وجود یک نابهنجاری اشاره کرد.

*کودکان خجالتی و کم‌رو در گوشه کاغذ یا در قسمتی محدود از فضای کاغذ و یا بر روی کاغذ کوچکی نقاشی می‌کشند، چون در مقابل سطح کاغذهای بزرگ خود را گم می‌کنند و این نشانگر نداشتن اعتماد و اطمینان به خود است. کودکانی که در نقاشی ها این حالت را نشان می‌دهند به تشویق و پشتگرمی زیادی احتیاج دارند.

*اگر تصویر کوچک و نزدیک لبه پایین صفحه باشد، نشانه نداشتن احساس امنیت و استقلال و گاهی دلیل بر افسردگي اوست و آن‌هايي که نقاشی‌های‌شان کاملاً در مرکز کاغذ قرار می‌گیرد، به طور کلی بر خود و احساسات‌شان توجه و تمرکز فکری زیادی دارند.

*کودک وقتی شکل آدم می کشد، قبل از هر چیز شکل خود و یا درکی را که از بدن و تمایلاتش دارد، بیان می کند. در واقع، بین بعضی خطوط آدم نقاشی شده با خصوصیات روانی و جسمی کودکی که آن را کشیده، ارتباط مشخصی وجود دارد. اگر آدمک در مجموع هماهنگ باشد احتمال بسیاری وجود دارد که کودک کاملاًً سازگار باشد. اگر برعکس آدمک در اندازه ای خیلی کوچک و یا در گوشه ای از کاغذ کشیده شده باشد، معنایش این است که کودک خود را کم ارزش و از دیگران پایین تر می داند.

 

 معني رنگ ها در نقاشي

در تحلیل نقاشی کودک باید به تعداد و نوع رنگی که استفاده می شود و نیز این مورد که رنگ بر شکل غلبه دارد یا شکل بر رنگ و یا اینکه اصلا از رنگ استفاده شده یا نه توجه کرد. با در نظر گرفتن دوران تکامل کودک می‌توان گفت میان نقش رنگ و زندگی عاطفی او حالتی موازی وجود دارد. معمولا کودکان خردسال و کوچک در نقاشی، کمتر از مداد مشکی استفاده می کنند و برای ترسیم شکل از مداد رنگی کمک می‌گیرند که این فرایندی طبیعی است و نشان می‌دهد جنبه عاطفی بر جنبه عقلانی تسلط دارد. با گذشت زمان کودکان کم کم برای ترسیم شکل از مداد مشکی استفاده می‌کنند تا جایی که دیگر شکل بر رنگ غلبه می‌کند. زمانی که این اتفاق می‌افتد، یعنی جنبه عقلانی بر جنبه عاطفی غلبه پیدا کرده است. تا قبل از 7 سالگی اگر شکل بر رنگ غلبه نداشته باشد اهمیت چندانی ندارد اما اگر بعد از آن برای ترسیم اشکال فقط از مدادرنگی استفاده کند نشان‌دهنده یک تاخیر آشکار روانی است.

 

قرمز: کودکانی که از این رنگ استفاده می‌کنند، تمایل به برون‌ریزی احساسات دارند و عواطف‌شان را خیلی راحت بیان می‌کنند.

آبی: برعکس قرمز نشان دهنده حساسیت، ملایمت، صلح و آرامش است. افراط در استفاده از این رنگ معنای تسلیم پذیری دارد.  

بنفش: این رنگ ترکیبی از قرمز و آبی است که می تواند نوعی تضاد و تعارض و نیز تمایلات نامتجانس را نشان دهد. استفاده افراطی از رنگ بنفش بيانگر اضطراب است.

صورتی: نشان دهنده صلح، تعادل و توازن و نیز معرف عاطفه ای است که فاقد هوای نفس و پرخاشگری است. ضمنا این رنگ ملایمت و عطوفت را نیز نشان می دهد.

زرد: شکفتگی، پیشرفت، شادی و خوش‌بینی را نشان می‌دهد و اگر به شکل افراطی از آن استفاده شود نشان‌دهنده نیاز به آزادسازی تنش‌های درونی است.

سبز: تمایل به مورد توجه قرار گرفتن را نشان مي‌دهد. این رنگ مبنای تجربی دارد و در نقاشی کودکانی که اضطراب جدایی دارند و یا به شدت وابسته هستند بیشتر دیده می‌شود.

نارنجی: یادآور آرامش و خوشی است. کودکی که از این رنگ در نقاشی استفاده می‌کند هم میل به پیشرفت دارد و هم ممکن است کمی پرخاشگر و ناآرام باشد. افراط در استفاده از این رنگ تحریک پذیری و ناآرامی فرد را نشان می دهد.

سیاه: ترس، تشویش، وسواس و اضطراب را ميتواند با اين رنگ به تصوير بكشد. کودکانی که در نقاشی خود به استفاده از این رنگ تمایل دارند، سعی مي‌كنند غم و ناامیدی و اضطراب‌شان را نشان دهند.

خاکستری: یک رنگ خنثی است و در صورتی که در نقاشی کودکان غالب باشد از ناتوانی در بروز احساسات خبر مي‌دهد.

سفید: همانند رنگ خاکستری، رنگی خنثی است و معنای آن، فقدان رنگ در نقاشی است که این امر از خلاء عاطفی یا ناتوانی در برون ریزی عواطف پرده برمي‌دارد.

فقدان رنگ در تمام یا قسمتی از نقاشی نشانگر خلاء عاطفی است و گاهی بر گرایش های ضداجتماعی دلالت دارد. کودک سازگار به طور متوسط در نقاشی‌هایش از 5 رنگ مختلف استفاده می‌کند در حالی که کودک گوشه‌گیر بیشتر از یک یا دو رنگ را در نقاشی به کار نمی‌برد.

 

 

راهكار درماني

اگر مشكلات تا سنين 5 سالگي شناسايي شود به راحتي قابل حل است. قصه درماني، بازي درماني و آموزش خانواده روش‌هايي است كه براي كمك به كودك انجام مي‌شود اما اگر نسبت به آن بي‌توجه باشيم، كودك در نوجواني با مشكلات و آسيب‌هايي درگير خواهد شد. 

وقتي متوجه شديد كه كودك‌تان خجالتي است و تنهايي را بيشتر مي‌پسندد بايد او را به بازي‌هاي گروهي وارد كنيد. اين بچه ها اعتماد به نفس پاييني دارند و حتي معمولا كساني هستند كه در بروز احساسات با مشكل مواجه مي‌شوند و در خانواده با عبارت‌هاي اينچنيني مواجه مي‌شوند: «تو كه بزرگ شده اي» يا «مرد كه گريه نمي كند و ...» اين افراد در سن نوجواني هم قدرت «نه» گفتن ندارند و در معرض آسيب هاي اجتماعي قرار دارند و اعتماد به نفس ورود به بازار كار را ندارند.

اگر متوجه استرس و اضطراب يا خشم كودك شديد به موضوع حساسيت نشان ندهيد. بازي درماني، قصه درماني، بازي‌هاي مهيج و استخر اقدامات خوبي است اما بايد مشكل اصلي را شناسايي و رفع كنيد. معمولا در خانواده‌هايي كه بين پدر و مادر تنش وجود دارد بچه ها به استرس، اضطراب و خشم دچار مي‌شوند و از طرفي، قدرت حل مسئله را ندارند. اگر اختلافات خانوادگي وجود دارد حتما بايد براي رفع مشكل از مشاور كمك گرفت. اگر تا 5 سال اول زندگي فرزندتان كه شخصيت اصلي او در حال شكلگيري است وقت كافي بگذاريد و اطلاعات خود را هم افزايش دهيد در سنين بالاتر فرزند با آسيب‌هاي كمتري درگير خواهد شد.

 

نكته مهم

در تجزیه، تحلیل و تفسیر نقاشی کودک باید به نقش آموزش و یادگیری های قبلی نیز توجه داشت. مثلا اگر قبلا والدين يا مربي به او گفته اند كه در نقاشي بايد هميشه خورشيد را ترسيم كني، آن‌وقت بايد از روش هاي مختلف ديگري مثل بازي، به روحيه او پي برد. اگر بدون در نظر گرفتن الگو و آموزه‌هاي گذشته، بخواهید نقاشی کودک را تفسیر کنید از حقیقت دور شده و به یک تشخیص غلط درباره حالات عاطفی و روانی کودک می‌رسید. نكته ديگر اينكه در تفسیر نقاشی کودک، باید جنبه‌های مختلفی از نقاشی را مد نظر قرار داد که عبارتند از رنگ، محتوا، فضای به کار گرفته شده و خطوط (اشکال). بدیهی است که تفسیر نقاشی کودک بدون در نظرگرفتن هر یک از این جنبه‌ها شما را به نتیجه مطلوب نخواهد رساند.

 

 

كودك شاد مي‌خواهيد؟

گمان نكنيد كه براي شاد كردن بچه ها، به پول زياد يا خريد هداياي گران نياز داريد! اين چند كار ساده و بي‌هزينه مي‌تواند آينده كودك‌تان را تا حدي تضمين كند و او را از آسيب هايي كه ريشه در تنهايي و افسردگي دارد نجات دهد.

 

ارتباط والدين

رفتار خوب يا بد پدر و مادر با يكديگر تاثير زيادي در شادي يا غمگيني و تنهايي كودك دارد. دعوا جلوي كودك ممنوع اما ابراز محبت ضروري است. براي افزايش آگاهي خود درباره روش‌هاي تربيت فرزند به مراكز مشاوره مراجعه كنيد. مراكز مشاوره نيروي انتظامي هم رايگان مشاوره مي‌دهند.

 

دوستت دارم: این جمله باید اولین چیزی باشد که فرزند شما صبح ها پس از بیدار شدن از خواب می‌شنوند و آخرین جمله ای باشد که پس از شنیدن آن به خواب می‌رود. حتي موقع دعوا و مشاجره و هر زمانی که انتظارش را ندارند بگویید که دوستش دارید.

 آغوش باز كنيد: ساده‌ترين كار ممكن است؛ در آغوشش بگيريد، آرام به پشت او بزنید، لمسش كنيد.

 همبازي شويد: بهترين دوست و هم‌بازي فرزندتان باشيد. با هم توپ بازي كنيد. مسابقه بدهيد و بخنديد.

 گوش شنوا: وقتي براي‌تان چيزي تعريف مي‌كند با دقت به حرف‌هايش گوش كنيد و اين دقت و توجه را با جملات يا طرح سوال‌هايي به او نشان دهيد؛ مثل «بعد چه شد؟» «بيشتر توضيح بده» و...

پاداش كار خوب: برای اینکه فرزندتان نسبت به انجام کارهای درست احساس خوبی داشته باشند، باید به آنها بیاموزید، که خودشان در پی به دست آوردن پاداش کار درست خود باشند.

پذيرش خوب و بد: استعداد و توانایی‌هایش را شناسایی کنید و ضعف ها را هم بپذیرید و در رفع آن کمک کنید. مطمئن باشيد هیچ فردي بدون عیب نیست پس فرصت بدهید.

زبان بدن: قرار نيست فقط با كلام يا در آغوش گرفتن به كودك ابراز احساسات كنيد. نگاه تان كه به هم افتاد يك لبخند كافي است تا خيالش راحت شود كه دوستش داريد و احساس امنيت كند.

 

قصد ازدواج داريد؟ وارد شويد

عضویت برای ثبت آگهی رایگان

  • منبع خبر: عليرضا دهقانيان / روزنامه همشهري

تخفیفیاب عروسی+ جهیزیه و لوازم شخصی

آگهی های ویژه

لباس دامادی

محمود بصیرتی» صاحب یکی از قدیمی‌ترین خیاطی‌های تهران است که به تن ...

جهیزیه

جهیزیه یا جهاز به دارایی و مالی گفته می‌شود که عروس در هنگام ازدواج ...

آرایش عروس

آرایش مرتضوی/ خانم محبوبه مرتضوی برگزار كننده سمينار و همايش های علمی ...

دفترخانه ازدواج

قبل از عقد با قوانین آشنا شوید/ زن و شوهر نسبت به هم حق و حقوقی دارند ...

لباس عروس

مزون آرمیتاژ با بیش از 4 دهه فعالیت یکی از مزون هایی است که در ...

ماه عسل کجا برویم

ماه عسل نیز یکی از پرهزینه ترین قسمت های عروسی است. البته شاید لذت ...

عکس و فیلم عروسی

بسیاری از عروس ها و دامادها معتقدند آنچه که از عروسی باقی می ماند، ...

سفره عقد

 مجموعه ژینو به عنوان طراح و مجری تشریفات مجالس عروسی فعالیت خود را ...

پیرایش و گریم داماد

آرایشگاه بلک رز / خیلی از آقایان به نوع آرایش و پیرایش خود در روز ...

ماشین عروس

دسته گل و ماشین عروس هم برای کسانی که به برگزاری مراسم عروسی اعتقاد ...

باغ و تالار برای عروسی

تشریفات شهرزاد / باغ های تشریفات شهرزاد همگی سرسبز، مشجر و زیبا و ...

طلا و جواهر

حلقه ازدواج/ شاید مهمترین یادگار مراسم عروسی، حلقه ازدواج یا همان ...

دی جی و موزیک عروسی

آرسین طپش/ گروه آرسین طپش با استفاده از جدیدترین و پیشرفته ترین سیستم ...

کارت عروسی

انواع کارت عروسی / فرزاد مهماندوست چند سالی است که در محدوده میدان ...

ژورنال های عروس و داماد

دارای نماد دو ستاره

ساعت و تاریخ

جمعه, ۲۶ مرداد ۱۳۹۷
جمعه, ۱۷ آگوست ۲۰۱۸

تمام حقوق برای بی جی کلوب محفوظ است